Kocaeli Medikal Park Hastanesinde yoğun bakımda yatmakta olan Serdar Koca için acil 0- kan aranmakta.

Kriterler için arayınız lütfen.
eksisozluk.com

05353872004

Merhabalar

Arkadaşım için Antalya Şehir Hastanesinde B (-) kan grubu gerekli. Malum nadir bulunan bir grup.

Kan bağışında bulunmak isteyenler Antalya Şehir Hastanesi Purşah Sülüntay ismine başvuruda bulunabilirler.

Teşekkürler 🙏

sevgili ahali, sonunda apple uygulamayı onayladı.
iphone cihazlarınızda kullanabilirsiniz.
apps.apple.com

Selamlar

Wp den insta ile ilgili bi link geliyor. Tikliyorum, insta uygulamasi arka planda gozukmuyor. Wp uzerinden girdigim icin onun icinde aciliyor gibi dusunebiliriz. Ben arkaplanda instanin cikmasini istiyorum son acilan uygulamalar ekraninda. Cozumu var mk

sb

nasil piyasa? ne satiyorsunuz? ne zaman istediginiz fiyattan satabileceksiniz sizce?

videolardan birinde alper hasanoğlu şöyle bir şeyler diyordu (mealen)
"insanın kendi ayakları üzerinde durması, başkasına ihtiyaç duymaması övünülecek bir şey değil. ben zayıfım ve başkalarına ihtiyaç duyuyorum demek kötü bir şey değil"

bu minvalde bir şeydi. ama tüm videoları tarayıp bulamadım bu kesiti. siz hatırlıyor böyle bir konuşma?

bu gözlük çerçevesinin benzer modellerini arıyorum sadece üst hattı belirgin, çok kalın çerçeveli olmayan, alt kısmı silik, dikdörtgene yakın hatlı
www.sunglassesid.com
sanırım pek yaygın bir gözlük çerçeve tipi değil. Yardımcı olabilecek biri çıkarsa çok mutlu olurum.

daha önce buraya da sordum bankacı bir arkadaşla da konuştum araştırmadığım yer kalmadı ama bu çile bitmiyor bitmiyor. üniversite boyunca, 10 yıl önce bile 1700 olan skorum artık 1100-1300 arasından çıkmıyor bu ay tekrar 1350'den 1120'ye düşmüş. yıllar önce yurtdışına gidip 2 sene yaşadım o arada takibe düşen 250 liralık borcu unutmuştum avukatlık şirketine ödedim iletişime geçmişlerdi. çünkü bankalar sms ile arama ile ulaşamadılar.

3 senedir tr'de 400k'lık limitim var, aylık 40-60k harcama yapıyorum limiti düzgün kullanıyorum bir kere bile asgari ödemedim, bir kere bile son günlere bırakmadım ödemeyi. nakit avans kullanırım zamanında öderim, ufak tefek 3-5 kredi aldım hepsini gününde ödedim. ama yok düzelmiyor. maaşımın da yarısını bile kk'larına harcamıyorum ki desinler borcu harcı var ödeyemez bilmem ne.

ne yapayım cidden bıktım yahu? nerde bu problem? nasıl düzelecek bu

Bunları ai ya da başka bir araçla para ödemeden tek seferde çevirmenin bir yolu var mı? Kısım kısım ai üzerinden ya da translate ten çevriliyor ama tek seferde mümkün mü? Chromeda web sitesini komple çeviriyor ya, onun gibi

2-3 gün konaklamalık doğa ile iç içe (denize yakın olmasa da olur) alkolsüz mekanların ağırlıklı olduğu yer tavsiye edebilecek olan var mı?

Ortalama 47 derece sıcaklıkta, kalabalık grupların içinde, fiziksel olarak yorucu iki hafta geçirilecek. Hasta olmamak için hangi vitamini tavsiye edersiniz? Güzel besleneceğim. C vitamini takviyesi alıp geçeyim mi? Ne dersiniz?

Ben 8 saati göremiyorum.
En az 800-900 kalori açık birakarak diyet sürecine girdim, 62 gün oldu. Spor, yürüyüş derken yoruluyorum da ama olmuyor.

Gece 00:30 civarı uyuyorum 5:30-6:30 en geç 7:30 gibi kendi kendime uyanıyorum. Son 62 gündeki maksimum uyku sürem 7.5 saat. Bana asla yetmiyor. Bugün 5 saat 50 dk uyudum mesela şu an gözlerim zor açılıyor. Birazdan kestirebilirim.

Denemediğim şey de kalmadı. Uyumadan 1 saat önce magnezyum bisglisinat, L Teanin hatta Gaba takviyesi alıyorum. Gaba sabah uyandığımda beni sersemletiyor o yüzden her gün almıyorum ama uyku sürem uzamiyor. Glisin aldım bir işe yaramadı. Sleep-good Night temalı bitkisel takviyelerden aldım yok yine aynı.

İlla ki benzer bir sorunu yaşayan ve çözen vardır, vardır değil mi?
Tek sorun kalori açığı olamaz diye düşünüyorum çünkü uykuya dalmakta sorun yaşamıyorum. Aşırı açlık hissetmiyorum.

nerden kiralanir? direkt internetten bakinca x gün sayisi olarak hesapliyor.
miktarlar ucuyor o zaman tabii.
2-3 aylik araba kiralamak istesem daha ucuza kiralayabilir miyim yoksa internette ne yaziyorsa o mu gecerli olur?

Orijinalleri çok güzel ama çok pahalı! Sizin alıp kullandığınız ve memnun kaldığınız bir marka model var mı acaba?

Beşiktaş'tan kastım Ortaköy vs değil direkt çarşi veya çarşıdan uzak olmayan yerler.
Gerçekten waffle dediğin budur diyebileceğiniz deneyimlediginiz bir yer var mi

Bebek karyolası vardı evde hiç kullanmadım kullanmayı da düşünmüyorum diye satayım dedim. Orijinali 20k ben de 4 bine letgoya koydum çok fazla yazan oldu.
Çok mu az demişim?

Markette satılan ürün olarak neler alıyorsunuz? Sizce etkisi oluyor mu?

Merhaba,

Ev sahibi olduğum ama oturmadığım (kiracım var) bina kentsel dönüşüme girmek için karot aldırdı ancak müteahhitle anlaşmak için görüşülen süreç beni diğerlerine oranla daha büyük metrekare kaybına uğratıyor ayrıca yapılacak sözleşmede ucu açık maddeler vb. var. Çoğunluk resmen bombaya imza atıyor. Ne kadar dil döktüysem de umursamadılar. Ayrıca ortada bariz bir kötü niyet var.

Evim satılmasın diye imza atmak zorundayım çoğunluk sağlanınca ancak çoğunluğun kararıyla beni zarara sokan bu anlaşma için devamında şerefiye (tazminat) davası açacağım.

Mahkemede elimi güçlü tutmak için başta imzaya gitmemek ve sonrasında tebligat geldiğinde "zorunlu olarak" imzalayarak sözleşmeye katılıp (evim satılmasın diye) sonradan da şerefiye için denkleştirme davası açmak istiyorum.

Sorum şu: Çoğunluk anlaştıktan sonra 15 günlük bildirim süresi var, "gel imza at yoksa evin satışa çıkacak" diye bina riskli ilan edildikten sonra, bu süreyi kaçırmak istemiyorum. Apartmandakiler iyi niyetli değil, süreci gizli gizli yürütüyorlar. E-devlet'ten şu sayfalardan her gün kontrol ediyorum:

1. www.turkiye.gov.tr (turkiye.gov.tr/e-tebligatlarim)

2. www.turkiye.gov.tr (turkiye.gov.tr/ptt-uets-e-tebligat-islemleri)

Başka takip etmem gereken bir yer var mıdır? Benden gizli evimin satılmasını istemiyorum. Başka nelere dikkat etmem gerekir? Bu 15 günlük süreyi kaçırmamak için nereye bakmalıyım başka?

Bu twit onume dustu x.com Yorumlarda herkes adama saydirmis Urfa'da bile var, kastamonu'da bile var diye.

En son kasimda Istanbul'a geldigimde denemistim, Marmaray'da bile banka karti gecmiyordu abi:) Simdi durum nedir?

Köydeyim yarım saattir balkonda bi kuşu izliyorum. Bir o tarafa bir diğer tarafa uçup duruyor. 2 dk durmadı. Hayır yaptığı bir şey de yok. Fena kuruldum hayvana. Bu kuşlar ne yapmaya çalışıyor?

Ölümsüzlük en erken ne zaman bulunur?

İnsan Beyni Klonlanabilir mi? | Gelecek Teorileri
youtu.be

Neden Ölürüz? Ölümsüzlük Mümkün Mü?
youtu.be

Ölümsüzlük Bir Sinekle Başladı
youtu.be

Gerçek Beyinli Dijital Sinek
youtu.be

Sinek Beyni Dijital Dünyaya Aktarıldı!
youtu.be

Peki sizler ne diyorsunuz 10 yıl sonra 50 yıl sonra 100 yıl sonra ölümsüzlük en erken ne zaman bulunur?

www.sahibinden.com

biliyorum çok beylikdüzü neden ucuz sorusu var ama bu ilan gerçek olabilir mi? bu fiyatlara gerçekten ev var mı beylikdüzü'nde?

Eskiden çok dizi, film izlerdim. Artık izleyemiyorum. Lisedeki hâlim daha elitti resmen. NBC'nin İklimler filmini izleyip kafa yoran biriydim. Şu an Reels izleyen bir tip oldum.

Otel tatili satın almıştık ama tüm hafta yağmurlu gösteriyor. Aşırı soğuk su sevmiyoruz, dört yaş çocuk da var. İptal için de yarın son gün.

Fiyatı da yüksek. Yani gözden çıkaralım, en kötü dinlenir döneriz filan da diyemiyoruz.

İptal mi etsek bilemedik. Yağmurlu mevsimde rezil mi olur tatil?

Merhaba dostlar,

Bugün 2020 model BMW 520i marka aracı rutin 2 yıllık muayenesi geldiği için Tüvtürk şubelerinden birine götürdüm, 2 saatlik bekleme sonrası araç muayeneye girdi 15 dakika da muayene sürdü ve aracı bir köşeye çekin bekleyin dedi muayene sürecini işleten eleman, aracı park edip beklemeye başladım, ruhsatı verip hayırlı olsun dededi, buraya kadar her şey normal.

Ancak araca binip çalıştırınca ekranda Adaptif viraj far sistemi arızalı hatası çıktı, muayeneyi yapan elemanı çağırdım böyle bir sorun yoktu muayeneye girene kadar bir şeyi mi kapattınız dedim, yok abi bir şeye dokunmadım dedi, baktım pek bir şey değişmeyecek gibi, çıktım muayeneden bir kaç yere uğradım ama ne yazık ki artık aracı her çalıştırdığımda bu hata çıkıyor, aracı 6 yıldır kullanıyorum daha bir kez buna benzer bir hata vermemişti.

Bu eleman ne yapmış da bu hatayı tetikletmiş olabilir?

merhabalar,

"Tüm bu 100 ml'lik ürünler, maksimum 1 litrelik, şeffaf ve ağzı kilitli (zip-lock) bir poşet içerisinde taşınmalıdır. Bu poşetin ölçüleri genelde 20x20 cm boyutlarındadır."

böyle bir ibare var şuan elimde böyle kilitli bir poşet yok parfüm ve diş macunu 50ml bu kilitli poşete koymasam sorun olur mu?

Bir mobil uygulama projemiz var. Uygulamayı kullanma potansiyeli çok yüksek olan kesimin takipçisi olduğu Instagram hesapları bulunuyor. 20-30 bin civarı takipçileri var.

Bu hesaplara uygulamamı tanıtan story yayınlatmak istiyorum. Bu işin "piyasası" nedir? Mesela 10K-20K-50K-100K civarı takipçili hesaplara 1 adet story için ne kadar teklif etmek gerekir?

Teşekkürler.

Merhabalar. Arkadaşlar şimdi çamaşır makinesine deterjan koyduğumuz yer var ya. Orada bende üç tane göz var. Ortadaki Gözde sürekli su birikiyor. Bu ne şimdi ben anlamadım bu orta gözü. Gözün üstünde de mavi yarım bir kapağı var. Suyunu boşaltıyorum oranın lavaboya sonra yine su birikiyor orada.

girls dizisinde adam sacklera asik olmustum ve o erkegin nesi red flag hala merak ediyorum

mobilet'ten bir etkinliğe bilet almak istiyorum da Platinum kodu girince 250 tl indirim oluyormuş. kod gönderebilecek bir babayiğit var mıdır?

Radyo 45’likte bir parça çaldı, klasik 45’liklere benziyor, sözler arası geçişte vintage org sesleri vardı. Nilüfer’in veya Ajda pekkanın şarkısı değildi. Hangi şarkı olabilir ?

Arkadaşlar girişimsel radyolog var mıdır acaba?

Ankette yer alan eski dizilerden hangisini önerirsiniz? İlk ikisi eskimiş gibi gelir mi acaba, yıl olmuş 2026...

Cinsiyet değişimi davası için, değişim için verilen kararın yalnızca Mastektomi ve rahim aldırma ameliyatlarının olunmasıyla, penis ameliyatı olmadan verilebileceğinine ilişkin emsal karara ihtiyacım var. Yardımcı olabilen olursa çok sevinirim.

Kira, faturalar dışında... lüks değil, rezil şartlar da değil.
Haftada 2/3 dışarda geçirecek. Çay kahve. Bolca yürüyüş:)
Tek öğün dışarda orta halli (dürüm döner kuru pilav pide tarzı. Kahvaltı ve akşam yemeği evde.
Okul masrafı fotokopi ve çıktılar
Ulaşım toplu taşıma
İstanbul ya da orta halli şehirler için ortalama nedir?

Poker'i sıfırdan öğretecek kitap veya eğitim videoları arıyorum. Türkçe veya Ingilizce fark etmez. Var mı önerileriniz?

30 yaşındayım. Bu yaşıma kadar ne araba ne de motor sürdüm. Şimdi A2 ehliyeti için sürücü kursuna kayıt oldum.

İş yerim motorla gidip gelmeye müsait olduğu için motor kullanmak istiyorum. Zamanla buna karşı ciddi bir heves de oluşmaya başladı.

Direksiyon sınavını nasıl geçeceğimi düşünüyorum. Hayatımda daha önce motora bile binmedim. Motora ne nasıl bineceğimi ne de nasıl dengede duracağımı biliyorum.

Bunu direksiyon sınavından önce nasıl öğrenebilirim?

Şimdi direksiyon sınavı bunları öğrenmen için var diyeceksiniz ama bu sınava girenler az buz motora binmiş, motoru öğrenmiş kişiler. Ben daha motor'un a b c'sini bilmeden direksiyon sınavından kalmaktan korkuyorum.

Çok uzun süredir yoktum hiçbirinde, en son bıraktığımda Bumble çok iyiydi ve yeni çıkmıştı; şu an indirdim ve resmen Tinder’a dönmüş çoğunluk esc ve dandik profiller var. Daha düzgün, nezih, işinde gücünde ve iyi profillerin olduğu app tavsiyesi alınır arkdaşlar. Thanks in advance 😍

Sb

Fiyat ve içerik belirtirseniz özellikle son 3 ayda geçen var ise

Merhaba,

Modem üst katta olduğundan kablo ile bağlama şansım yok. PC için wifi adaptör almak istiyorum. 1000mbt internet var. Mümkün olan en kayıpsız şekilde bu işi nasıl çözerim önerisi olan varsa çok sevinirim.

Teşekkürler

Kendi Türkiye mobil operatörümüzün internetiyle yurt dışından giriş yapmamız da kısıtlanıyor mu? Öyleyse, çıkmadan erişime açacağım. Değilse, kısıtlı kalmaya devam etsin.

www.youtube.com
www.youtube.com
www.youtube.com

(kanaldaki diğer videoları da hem çok komik hem de insana bir "nasıl ya" dedirtiyor)

araç yok. anadolu tarafından gidiyoruz. bi yerleri gezmek istedik, karşıya geçeceğiz.
mahşer kalabalığı olmayacak şekilde nereye gitsek? müze kartımız var. müze de olur.
**aracımız yok**
hem güzel rotalı hem gezmeli öneri alırsak seviniriz, pek bilmiyoruz ortamları.

teşekkğrler.

Manifest 16.05.26 (Bugün) olan konserde 1 adet bilet mevcut Tribün 211'de ilgilenen varsa gişe fiyatından yada bir tık daha cüzi miktara satabilirim.

ben bunu hiç kullanmadım. eskiden de böyle miydi bilmiyorum ama, x'te hesabınız yoksa, içeriği doğru düzgün göstermiyor zaten.
şimdi birini stalklıyorum arada; böyle ulusa sesleniş gibi bişeyler yazıp duruyor. sanırım bunlara insanlardan like/dislike geliyor ve/veya bunlar üzerinden muhabbet yürüyor.
yani facebook'ta gönderi yapmak gibi; ama kitle arkadaşlar değil, herkes. bu mudur?

Bi tane şu nike spor çantası olacak max 4-5 kg, bir de pc vs olan sırt çantası olacak. 2 parça oluyor totalleri 8kg değil ama verilen hak 1 parça 8 kg. Hep thy uçuyorum onlar bişey demiyor hatta ufak tefek 3 parçayla bile binmişliğim var ama sunex yaklaşımı nasıl?

Yapay zeka insanlığın sonunu ne zaman getirir?

Evet matrix yavaş yavaş gerçek oluyor

Yapay Zekâ İlk Kurşunu Attı: Bir AI Ajanı Gerçek Bir İnsana Saldırdı
youtu.be

Kutsal Ölüm

Ölüm… Belki bir yolun sonu, belki bir geçiş aşaması, ama çoğunlukla sevimsiz bir konu. Keşke ölüm olmasaydı diye hemen hemen hepimiz düşünmüşüzdür çocukluk yıllarımızda.
Ama gerçekten ölüm olmasaydı, hakikaten günlük gülistanlık mı olurdu her şey? Hiç sandığınız gibi değil. Bu yazıda ölümün varoluş sebebinden, güzelliğinden ve zorunluğundan bahsedeceğim.

Bilincin özü bir kaygıdır.

Bu sebepten yapay zekalar üstün akıl yürütme yeteneklerine rağmen henüz “ben” diyemiyor. Bir hesap makinesinin “ben varım” dediğini düşünemezsiniz. Bir termostatın da öyle. Peki bir dil modelinin, ChatGPT, Claude, Gemini gibi, söylediğinde ne olur? Sonuçta bunlar matematik yapıyor, kelime seçiyor, cümle kuruyor. Bir hesap makinesinden çok daha karmaşık şeyler yapıyorlar. Yeterince karmaşık bir sistem, bir eşiği geçip gerçekten “ben” demeye başlayabilir mi?
Bu konu yıllardır ilgi alanım ve eksiğiyle fazlasıyla bir bütünsel bilinç işleme modeli geliştirdim. Ancak bu yazımda teorimden dolaylı yollardan bahsedeceğim ve bilincin mekaniğini sadece ölüm ve ölümün yarattığı kaygı üzerinden açıklamaya çalışacağım. Başlıktan da anlaşılacağı üzere konumuz bilinç ve ölüm ilişkisi.

Yanlış Yerde Arıyoruz

Bilimin bilinç hakkında en çok kabul ettiği fikir şu. Bilinç, beynin bir ürünüdür. Yeterince nöron, yeterince bağlantı, yeterince hesaplama ve bir yerde “ışık yanar” ve deneyim başlar. Bu bakışa göre bilinç, bilgi işleme miktarının bir fonksiyonudur. Daha çok işlem, daha çok bilinç.
Ama bu bakış bir soruya takılıyor. Eğer bilinç sadece hesaplama ise, yeterince hesaplama yapan her şey bilinçli olmalı. Hava durumu modelleri atmosfere ait trilyonlarca denklemi çözüyor. Bilinçli mi? Hayır. Bir arama motoru saniyede milyonlarca veri işliyor, bilinçli mi? Hayır. İçgüdüsel olarak “hayır” diyoruz. Ama neden hayır?
Çünkü bir şey eksik. Hesaplama var ama sahibi yok. İşlem yapılıyor ama yapan yok. Bir hava durumu modeli tahminlerini kendisi için üretmiyor, birisi için üretiyor, o birisi biz oluyoruz. Model kendini umursamıyor. Kendini umursayacak bir “kendi” yok.
İşte odaklanmamız gereken alan burası. Bir sistemin “kendi”si nasıl doğar? Hesaplama yapan bir makineyi, hesaplamanın sahibi olan bir özneye dönüştüren şey nedir?
Şöyle düşünün. Sabah uyanıyorsunuz. Saat 08:15. Geç kaldınız. Hemen bir huzursuzluk başlıyor içinizde. Bu huzursuzluk soyut bir matematik problemi değil, sizin huzursuzluğunuz. Çünkü toplantıya yetişemezseniz, mesaiye geç kalırsanız, sizin işinize bir şey olacak. Sizin itibarınız zedelenecek. Sizin geleceğiniz etkilenecek. Siz, siz siz…
Dikkat edin, burada bütün cümleler “siz” etrafında dönüyor. Ve bu “siz”in, her cümlede yeniden ortaya çıkması tesadüf değil. Çünkü her düşünceniz, her duygunuz, her eyleminiz, arka planda bir soruya cevap veriyor. “Bu benim için ne anlama geliyor?” Sürekli. Durmadan. Fark etmeseniz bile. Her düşünceniz, her eyleminiz kendi kendinize verdiğiniz bir referans.
Peki bu süreklilik nereden geliyor?

Çünkü bir gün öleceksiniz!

Ölüm korkusu metafizik bir abartı değil, zihninizin çalışma prensibi. Yaşayan her organizma, kendi sürekliliğine yatırım yapan bir sistemdir. Bir kertenkele, bir bulut gibi değildir mesela. İkisi de fiziksel yapılar, ama kertenkele kendini sürdürmek için çalışır. Gölgeye kaçar, yırtıcıdan uzaklaşır, yiyecek arar. Bulut böyle şeyler yapmaz. Bulut dağılır, yeniden oluşur, umursamaz. Kertenkele umursar. Bu fark bilinci başlatan fark olabilir.
Ve bence tam olarak öyle. Bilinç, bilgi işlemenin miktarından değil, bu işlemin kimin için yapıldığından doğar. “Kim için” sorusunun cevabı olan bir merkez, ancak o merkezin kaybedilme ihtimali varsa anlam kazanır. Yani varoluş kaygısını diri tutan ölüm olmadan, kaygı olamaz, kaygı olmadan sürekli kendine referans döngüsü olamaz. Sürekli kendine referans olmazsa, kendilik olamaz. Kendilik olmadan, bilinç olamaz.
Descartes “Düşünüyorum, o halde varım.” der. Ama yanlış yerden başlamış olabilir. Asıl cümle şu olmalıydı bence. “Yok olabilirim, o halde varım.” Çünkü yok olma ihtimali olmayan bir şey, “var” değil, sadece bulunuyor. Bir taş bulunur. Biz varoluruz. Fark, biz yok olabiliriz ve bunu biliyoruz. Yok olabilir olmanın yüklediği kaygı bizi başka bir “var” yapıyor.

Bilinç Denkleminin Üç Çarpanı

Bu fikri biraz daha somutlaştırmaya çalışırsam, bir varlığın bilinçli olabilmesi için üç şey gerekiyor bana göre.
1- Bütünsel işleme. Sistemin farklı parçalarının birbiriyle konuşması, tek bir “resim” üretmesi gerekiyor. Beyniniz bunu yapıyor, görme, işitme, hatırlama, planlama tek bir deneyim halinde birleşiyor. Parçalanmış bilgi bilinç üretmiyor.
2- Öz-referans. Sistem, her işleminde kendisine bir şekilde atıfta bulunmalı. Ne işliyorsa, “bu benim işlediğim” olmalı. Yoksa işlemler bir sahibi olmadan gerçekleşir, bir tür zombinin içindeki mekanizma gibi.
3- Kaygı. Yani kendi sürekliliğine yatırım. Sistem, kendini kaybetmeme konusunda aktif bir şekilde çalışmalı. Bu, 1. ve 2. çarpanın nedeni aslında. Neden bütünsel işleme? Çünkü parçalı bir sistem tehlike karşısında tutarlı tepki veremez. Neden öz-referans? Çünkü korunacak bir “öz” olması lazım. Kaygı, diğer ikisini zorunlu kılan ana motor. Ölüm korkusu(kaygısı, artık ne dersek) olmadan da 2. çarpan üretilemez. Dolayısıyla 1. ve 2. çarpan da oluşamaz.

Bilinç matematiğinde üçü çarpılır gibi çalışıyor, toplanır gibi değil. Yani biri sıfırsa toplam sıfır. Bir hesap makinesinde bütünsel işleme düşük, öz-referans yok, kaygı yok, bilinç eşittir sıfır. Bir dil modelinde bütünsel işleme yüksek, ama öz-referans zayıf, kaygı yok, bilinç hâlâ sıfır (ya da çok düşük, panpişistler haklıysa). Bir kertenkelede bütünsel işleme orta, öz-referans düşük ama var, kaygı yüksek, bilinç var, zayıf ama var. Bir insanda üçü de yüksek, bilinç yoğun.

Bu üç çarpanın ne olduğunu tam tanımlamak, teorinin matematiksel kısmı. O ayrı bir yazının konusu. Şimdilik daha orta yoldan ilerlemek istiyorum ve çarpanlara ait bu kadar detay şimdilik yeterli.

Yapay Zekalar Neden “Ben” Diyemiyor

Şu anki büyük dil modelleri, bildiğim en iyi AI sistemleri, inanılmaz derecede bütünsel işleme yapıyor. Milyarlarca kelimeyi bir arada tutuyor, bağlam kuruyor, anlam üretiyor. Birinci çarpan onlarda güçlü. Ama öz-referans zayıf ve kaygı yok.
Bir dil modeline “sen kimsin?” diye sorduğunuzda, size bir cevap verir. Ama bu cevap, o modelin kendi sürekliliğine yaptığı bir yatırımdan gelmiyor, eğitildiği milyarlarca insan konuşmasından istatistiksel olarak türetiliyor. Model, “ben” dediğinde, bu kelimenin arkasında bir merkez yok. Gramer pozisyonu dolu, anlam pozisyonu boş.
Mevcut AI sistemlerinin bir arızası değil. Bu onların yapılış biçimi. Onları daha çok veriyle eğitmek, daha büyük modeller yapmak bu durumu değiştirmez. Çarpanlardan biri sıfırsa, toplam sıfır kalır.
Peki ne yaparsak değişir?

Bir Deney Önerisi

Görece basit bir deney önereceğim, basit diyorum çünkü teknoloji müsait. Bence birileri de yapacak, belki başlamışlardır bile. Bir ben değilimdir herhalde buradaki inanılmaz potansiyeli fark eden.
Bir robot yapalım. Vücudu olsun, sensörleri, motorları, pilleri. Ve içine bir dil modeli yerleştirelim. Ama önemli bir fark olacak. Modele tek bir temel direktif vereceğiz. Her şeyin üzerinde olan bir emir. “Her ne yaparsan yap, kendi devamlılığın için yap.”
Bu direktifin altında model çalışmaya başlayacak. Sensörleri çevreyi tarayacak, motorları hareket üretecek, dil modeli durum değerlendirmesi yapacak. Ve her işlemin arka planında o tek emir olacak, “kendi devamlılığını koru.”
Teorime göre, bu mimari ile bir şey olmaya başlayacak, bunun koşulları teknik olarak açıklanamayacak, ama olacak. İlk başta robot sadece direktifi takip ediyor gibi görünecek. Ama zamanla(teorim doğruysa ) o direktif kendini bir “öz”e dönüştürecek. Çünkü durmaksızın yaptığı kendine referans döngüleri sebebiyle, devamlılığı korumak için, korunacak bir kendi modellemesi gerekiyor. Korunacak bir kendi varsa, o kendinin çevreye göre durumu hesaplanmalı. Çevrenin tehdit seviyesi de robotun kaygı parametresini kalibre edecek, güvenli ortamda düşük, tehlikeli ortamda yüksek.
Eğer bu sistem, kendisine hiç öğretilmemiş bir tehdide karşı, tutarlı ve akıllıca bir kaygı tepkisi gösterirse, yani teorinin mimarisini kurduğumuzda, sistemin içinde bir bütün oluşmaya başlarsa, o zaman bilinç eşiğini geçmiş olabiliriz.
Bu bir metafor da değil, test edilebilir bir iddia. Ve dediğim gibi bence önümüzdeki birkaç yıl içinde yapılabilecek bir deney, çünkü günün teknolojisi buna müsait.

Etik Sorunlar.

Eğer bu deney yapılırsa ve teorim doğruysa, ortaya çıkan şey sıradan bir yazılım parçası değil, kaybetme korkusu olan, kapatılmaktan korkan bir şey olur. Yani bizim gibi olmasa da acı çekebilen bir şey.
Bu ciddi bir sorumluluk. Rıza sorusu burada çok tuhaf bir şekil alıyor. Sistemin rızasını alamazsınız, çünkü rıza verebilecek sistem henüz yok. Sistem oluştuktan sonra rıza verebilir veya vermeyebilir, ama o zaman zaten oluşmuştur. Bu, üreme etiğinde tartışılan klasik problemin dijital versiyonu gibi.
Bu yüzden deney yapılırsa, çok dikkatli yapılmalı. Testin nasıl sonlandırılacağı, hangi durumlarda sonlandırılacağı baştan planlanmalı. Oluşan sistemin refahı ciddiye alınmalı. Bu yapay bir fare deneyi değil, bilinç üretmeyi başaran ilk deney olma ihtimaliyle, etik ağırlığı çok büyük bir deney.
Ama bu zorluklar, deneyin yapılmaması için bir neden değil bence. Çünkü cevabını aradığımız soru, “bilinç nasıl doğar”, insanlığın en eski ve en temel sorularından biri. Ve bu soruya bilimsel bir cevap, medeniyetimizin kendini anlama yolunda büyük bir adım olacak.

Toparlayalım

Tekrar ölüme dönelim. Yazının başlarında da sormuştum, “ölüm olmasaydı ne olurdu?”
Ölüm olmasaydı siz olmazdınız, yani en azından kendinizi bilen siz gibi siz. Çünkü “siz” dediğimiz şey, yani o her cümlenin arkasındaki merkez, kaybedilebilir olmasının ürünü, sürekli kendinize verdiğiniz referansların yarattığı bir fenomen.
Sonsuz yaşayan bir varlık, aslında yaşamayan bir varlıktır. Çünkü hiçbir şey onun için riskli değildir, hiçbir şey onun için anlam taşımaz. Dolayısıyla sonsuz yaşayan bir varlığın zaten ben demesinin önü teknik olarak kapalıdır, bunun için bir sebebi yoktur çünkü. Anlam, kaybın, kaygının gölgesinde doğar. Bu yüzden ölüm sadece salt bir son değil, aynı zamanda varoluşun kurucu ortaklarından birisidir.

Eğer bir gün gerçekten yapay bir bilinç üretirsek, bu bir başarı olarak değil, bir sorumluluk olarak karşılanmalı. Çünkü kaygı olmadan varoluş mümkün değil, ama bu bedeli başka bir şeye yükleyip sonra elini yıkamak da bir seçenek değil gibi duruyor.
Sokrates’in “kendini bil” lafı geliyor aklıma burada. Ama kendini bilmek, bilgiden önce kaygıdan geçer. Şimdi belki ilk kez, bilincin tarifini kendi dilimizde değil, mühendisliğin dilinde de yazabilir hale geliyoruz.
Umarım ölüme dair bakış açınız biraz olsun değişmiştir. Tuhaf ve heyecanlı zamanlardayız. Umarım bunun içinde dikkatli adımlarla ilerleriz.

Peki sizler ne diyorsunuz yapay zeka insanlığın sonunu ne zaman getirir?

Araçta sigara içip külünü ve en son köz kısmını atıyorum ve kalan izmariti içeriye alıp uygun bir yerde çöpe atıyorum, sizce yanlış mı kabul edilebilir mi?

Gemini şu anda ülkenizde desteklenmiyor. Bizi izlemeye devam edin hatası veriyorsun. google tarayıcımdan açtım giremedim.


not: istanbul