Hava dediğimiz şey aslında bir gaz karışımı. Büyük çoğunluğu azot, bir kısmı oksijen, birazı su buharı ve kalanı da diğer gazlar. Ama bu ortalama bir değer, hava örneğini nereden aldığınıza göre bu oranlar değişebilir. Eğer örnekteki en ağır gaz CO2 ise, dediğiniz doğru muhtemelen dibe çökecektir fakat tam olarak dibe çökmesi çok uzun sürebilir ve sanırım bu yolla ayrıştırılabilmesi de pek mümkün değil.
Dibe çökme olayı ağırlıkla ilgili değil. Kütle yoğunluğuyla ilgili.
Havanın yoğunluğu: 1,225 kg/m^3
Karbondioksidin yoğunluğu: 1,874 kg/m^3
Karbondioksidin değerini şu siteden aldım.
www.torosoksijen.com
Karbondioksidin yoğunluğu daha büyük olduğu için o dibe çöker.
Yalnız bu yoğunluk değerleri 1 atm basınç için hesaplanmış.
Kapalı bir kaptaki basınç farklı olursa yoğunluk değerleri de değişebilir.
O değerlerin hesaplanması lazım. Sıcaklık da önemli bir faktör.
Gaz karisimi oldugunu biliyorum, hava ornegini nereden aldigimizi bir tarafa birakalim. Atmosfer gazi icin referans aldigimiz oran (%78 azot, %bilmemkac oksijen vs.) karbondioksite kiyasla yogunlugu daha az degil mi?
Teorik olarak konusuyoruz.
Baska bir deyisle tamamen karbondioksit dolu genis bir ortamda atmosfer gaziyla dolu bir ucan balonumuz olabilir mi? Gazlarin karismasi olayindan bagimsiz dusunelim diye ornek verdim.
@dissendium
Sicakliktan bahsettin, iyi dedin. Peki ortami isittigimizi farzedelim. Kabin icinde bir isi kaynagi var, hava da co2 de isiniyor.
Duz mantikla dusundugumde co2'nin daha fazla isi absorb etme kapasitesi oldugundan icerideki havaya gore daha fazla isinacagindan yogunlugu azalacak, bir noktadan sonra atmosfer gazindan daha az yogun hale gelip yukselmeye baslayacak yamuluyor muyum? Cunku atmosferden daha cok isi absorb ediyor.
Bu mantik dogru mu?
@stavro, ısı absorbe etmek farklı bir durum bildiğim kadarıyla. Tam olarak dediğin gibi olmayabilir.
Bu arada hava homojen gaz karışımıdır. Her yerinde aynı fiziksel özelliği gösterir.
Evet çöker.
Havayı basit olsun diye saf azot olarak ele alalım.
100 litre azot 100 litre de CO2 var diyelim kapta. Kabın en dibinde CO2 yoğunluğu maksimuma ulaşır. Asla saf CO2 kalmaz mutlaka karışım halindelerdir ama oran olarak dipte CO2 daha fazladır.
Atmosferde ise kapalı sistem gibi işlemez olaylar çünkü dış etmenler var. Yükseldikçe soğuyup yoğunlaşan gazların dibe tekrar çökmesi var mesela. Rüzgarlar ve sürekli hava akımları var dünyanın dönüşünden dolayı. Bununla beraber karaya vurunca değişen, okyanus üstünde farklı hareket eden hava akımları var. Hepsi bir araya gelince bu karışımın dibe çökmesi durumu kapalı sistemlerdeki kadar belirgin olmuyor. Yine de atmosferde yukarı çıkıldıkça mesela Hidrojen ve helyum yoğunluğu deniz seviyesinden daha yukarıda çıkar.