[]

Türkçe Dil Bilgisi - İyelik eklerinden önce gelen kaynaştırma harfleri
Herkese merhaba,
İyelik eklerinden önce gelen kaynaştırma harfleri ile ilgili kafama takılan bazı sorular var, dil bilgisine hakim arkadaşlardan yardım rica edeceğim.
Olay 1: Bir arkadaşım, yurtdışı kaynaklı bir Türkçe dil bilgisi kitabına göre ‘’su’’ kelimesinin iyelik eklerinden önce ‘’y’’ kaynaştırma sesini aldığını ve bunun kitapta istisnai bir durum olarak belirtildiğini söyledi.
Ben de Türkçe kaynaklardan konu ile ilgili araştırma yapmaya başladım. Karşıma her yerde şöyle bir kural çıkıyor:
‘’S’’ kaynaştırma harfi üçüncü tekil şahıs iyelik ekinden önce kullanılır. ‘’NE’’ ve ‘’SU’’ sözcükleri bu kurala uymaz.
Şimdi ‘’su’’ kelimesinin bu istisnada yalnız olmadığını anladım. Fakat farklı sorularım var:
Soru 1: Diğer şahıs çekimlerinde de ‘’su’’ ve ‘’ne’’ istisnası geçerli değil mi? Diğer şahıs çekimlerinde de iyelik ekinden sonra ‘’y’’ kaynaştırması alan sözcük pek yok gibi. Aşağıdaki ikinci olayda da benim aklıma gelen farklı sözcükler var fakat onlarla da ilgili açıklama bulamadım.
Olay 2: ‘’Su’’ yerine yukarıdaki istisnai duruma örnek olabilecek başka sözcükleri düşünürken aklıma ‘’bu’’ ve ‘’şu’’ geldi.
Soru 2: Olay 1’deki istisnai durum bu kelimeler için de geçerli gibi duruyor, kaynaklarda neden bahsedilmiyor? Yoksa ’’buyum/şuyum’’ demek yanlış bir kullanım mı?
Soru 3: Bu/Şu kelimelerini iyelik ekleri ile çekimlerken kafam karışıyor (özellikle 3.çoğul çekimi).
1. Tekil: Buyum/şuyum
2. Tekil: Buyun/şuyun
3. Tekil: Buyu/şuyu
1. Çoğul: Buyumuz/şuyumuz
2. Çoğul: Buyunuz/şuyunuz
3. Çoğul: Bunları /şunları (?????)
Şimdiden herkese çok teşekkürler.
İyelik eklerinden önce gelen kaynaştırma harfleri ile ilgili kafama takılan bazı sorular var, dil bilgisine hakim arkadaşlardan yardım rica edeceğim.
Olay 1: Bir arkadaşım, yurtdışı kaynaklı bir Türkçe dil bilgisi kitabına göre ‘’su’’ kelimesinin iyelik eklerinden önce ‘’y’’ kaynaştırma sesini aldığını ve bunun kitapta istisnai bir durum olarak belirtildiğini söyledi.
Ben de Türkçe kaynaklardan konu ile ilgili araştırma yapmaya başladım. Karşıma her yerde şöyle bir kural çıkıyor:
‘’S’’ kaynaştırma harfi üçüncü tekil şahıs iyelik ekinden önce kullanılır. ‘’NE’’ ve ‘’SU’’ sözcükleri bu kurala uymaz.
Şimdi ‘’su’’ kelimesinin bu istisnada yalnız olmadığını anladım. Fakat farklı sorularım var:
Soru 1: Diğer şahıs çekimlerinde de ‘’su’’ ve ‘’ne’’ istisnası geçerli değil mi? Diğer şahıs çekimlerinde de iyelik ekinden sonra ‘’y’’ kaynaştırması alan sözcük pek yok gibi. Aşağıdaki ikinci olayda da benim aklıma gelen farklı sözcükler var fakat onlarla da ilgili açıklama bulamadım.
Olay 2: ‘’Su’’ yerine yukarıdaki istisnai duruma örnek olabilecek başka sözcükleri düşünürken aklıma ‘’bu’’ ve ‘’şu’’ geldi.
Soru 2: Olay 1’deki istisnai durum bu kelimeler için de geçerli gibi duruyor, kaynaklarda neden bahsedilmiyor? Yoksa ’’buyum/şuyum’’ demek yanlış bir kullanım mı?
Soru 3: Bu/Şu kelimelerini iyelik ekleri ile çekimlerken kafam karışıyor (özellikle 3.çoğul çekimi).
1. Tekil: Buyum/şuyum
2. Tekil: Buyun/şuyun
3. Tekil: Buyu/şuyu
1. Çoğul: Buyumuz/şuyumuz
2. Çoğul: Buyunuz/şuyunuz
3. Çoğul: Bunları /şunları (?????)
Şimdiden herkese çok teşekkürler.

Cevap 1: Bence sen şahıs çekimiyle iyeliğin kaynaştırma ünsüzlerini karıştırıyorsun.
Sende bir şişe su olsun. Bende de bir kutu.
+Bana suYunu verir misin? (İYELİK- SENİN SUYUN)
-Tamam sen de bana kutuNu uzat. (İYELİK- SENİN KUTUN)
(bak değişti, suda Y oldu kutuda N)
Şahısa gelelim:
+Ben bir suYum.
-Ben de bir kutuYum.
(şahıs, ikisi de Y)
Şahısta değişim yok. İyelikte var.
Cevap 2: Buyum Şuyum yanlış. Bunum şunum olur iyelikte. Sen üçüncü tabloda şahıs eki koymuşsun sözcüklere. Ama iyelik zannediyorsun.
Cevap 3 : Cevap 2.
Sende bir şişe su olsun. Bende de bir kutu.
+Bana suYunu verir misin? (İYELİK- SENİN SUYUN)
-Tamam sen de bana kutuNu uzat. (İYELİK- SENİN KUTUN)
(bak değişti, suda Y oldu kutuda N)
Şahısa gelelim:
+Ben bir suYum.
-Ben de bir kutuYum.
(şahıs, ikisi de Y)
Şahısta değişim yok. İyelikte var.
Cevap 2: Buyum Şuyum yanlış. Bunum şunum olur iyelikte. Sen üçüncü tabloda şahıs eki koymuşsun sözcüklere. Ama iyelik zannediyorsun.
Cevap 3 : Cevap 2.
- sydney
(03.11.20 22:03:26 ~ 22:04:26)

iyelik eki için şuyu yanlış oluyor galiba. doğrusu şusu oluyor.
örnek: onun şusu busu varmış.
su için ise onun suyu geldi denir susu geldi denmez. 1. olayda kastettiği bu galiba.
örnek: onun şusu busu varmış.
su için ise onun suyu geldi denir susu geldi denmez. 1. olayda kastettiği bu galiba.
- cekcekli
(03.11.20 22:08:31)

Kaynaştırma harfi diye bir şey aslında yok. Yardımcı ses var.
-sı -si meselesinde üçüncü şahıs iyelik ekinin kendisi -si, -si, -su, -sü şeklinde.
Sunun değil de suyun deme sebebimiz suyun sub > suw geçmişi. Eski şekillerine göre ek getirmeye devam ediyoruz enteresan bir şekilde.
Buyum
Buyun
Busu
Buyumuz
Buyunuz
Bunları
Bir de zamir n’sine bakın derim
-sı -si meselesinde üçüncü şahıs iyelik ekinin kendisi -si, -si, -su, -sü şeklinde.
Sunun değil de suyun deme sebebimiz suyun sub > suw geçmişi. Eski şekillerine göre ek getirmeye devam ediyoruz enteresan bir şekilde.
Buyum
Buyun
Busu
Buyumuz
Buyunuz
Bunları
Bir de zamir n’sine bakın derim
- le jeune turc
(04.11.20 01:08:22)
1